Αντίσταση στις γειτονιές

Υπάρχουν τρόποι και τρόποι αφανισμού του κόσμου. Υπάρχουν βίδες και βίδες να έχει να στρίβει ο καπιταλισμός. Υπάρχουν εξαρτήματα και εξαρτήματα του ιμπεριαλισμού. Που χτυπάνε στα καλά καθούμενα. Στις σχόλες του λαού. Καλοκαιριάτικα. Παντού.

Στην Ανατολή καθαρίζουν αμέσως με πόλεμο. Σαρώνουν τους λαούς σε προμηθεϊκούς Καυκάσους για να τους τρώνε σαδιστικά τα σκώτια τα αμερικάνικα όρνια. Δυτικότερα, στις τάχα μου πιο εξευγενισμένες επαρχίες, καθαρίζουν εμμέσως τους λαούς με βάση τη φτώχεια και επιστέγασμα τα φορολογικά χαράτσια. Ανατολικά και δυτικά δοχεία συγκοινωνούν το χάος. Αφού και στο Αφγανιστάν ή στο Κόσοβο κάθε τσολιάς εκστρατεύει τον μισθοφορισμό του μόνο και μόνο για να πληρώνει το ψωμί και τα τσιγάρα του πίσω στο χωριό, στο κράτος-μέλος. Βέβαια, αν κι αυτός διέθετε λόγου χάρη οφσόρ δεν θα δούλευε φαντάρος στο ΝΑΤΟ. Χωριατόπαιδο είπαμε, όχι κορόιδο. Θα ξέπλενε στον τροπικό αφρό το κύμα των αφορολόγητων δισεκατομμυρίων. Και αν ήταν λόγου χάρη καλόγερος, δεν θα νήστευε στην έρημο (του Ιράκ, ας πούμε). Χριστιανός είπαμε, όχι… Χριστός. Θα σαλαγούσε κρατικές δωρεές σε παχιά βαλτοπέδια. Ετσι είναι. Τα κορόιδα πέθαναν. Δεν υπάρχουν πια. Υπάρχει μόνο λαός για φάγωμα από κάθε είδους κανόνια.

Στο βρυξελλιώτικο ρεστοράν, έγραψαν οι κοσμικές στήλες, οι Καραμανλής, Ρουσόπουλος, Μπακογιάννη και σία απόλαυσαν σολομό και φιλέτο -κάτι ελαφρύ- καθότι βαρύς και ασήκωτος ο Καύκασος, πιο ψηλός από την κορυφή της συνόδου της ΕΕ, και τους έπεσε μολύβι στο στομάχι. Οι επιφανείς κυβερνητικοί στόμαχοι είχαν όμως και την έγνοια του δικού μας στομάχου (τα αγωνιώδη τους ρεψίματα πρέπει να ράγισαν τις πορσελάνες στην έδρα της Ενωσης και του ΝΑΤΟ). Μεγάλη η στενοχώρια τους: μη μας παραφουσκώσουν το στομάχι. Ετσι επέστρεψαν σβέλτα στο ημεδαπό κράτος-μέλος και ετοιμάστηκαν για τη «γιορτή της δημοκρατίας» Νο 2, της Θεσσαλονίκης. Εκεί σερβίρισαν ήδη το «νέο» μενού της μόνιμης διαίτης μας: βρυξελλιώτικο κοπανιστόν αέρα, καθαρισμένο από άρωμα των ζωτικών μας αναγκών, εμπλουτισμένο με την μπόχα των ορέξεών τους για στυγνότερη εκμετάλλευση, για διαρκώς αυξανόμενη άντληση υπεραξίας, για ολοκλήρωση των πλανητικών φαντασιώσεών τους. Οι κοσμικές στήλες που προαναφέραμε ονομάζουν τον σερβιτόρο «πρωθυπουργό» και το μενού «ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ». Βοηθός σερβιτόρου ο Αλογοσκούφης, συνεορτάζει τη δημοκρατία τους φαιδρώς, σαν προστιθέμενη αξία… (Τι γελοιότητα για ξεκάρδισμα μέχρι δακρύων, αν δεν θόλωνε τα μάτια η οργή).

Ναι. Υπάρχουν τρόποι και τρόποι αφανισμού του κόσμου σε Ανατολή και Δύση, σε Νότο και Βορρά. Όμως υπάρχει μόνο ένας τρόπος αφανισμού των καταστροφέων του κόσμου. Οι λαοί έζησαν αυτόν τον μεγαλειώδη νικηφόρο τρόπο τους, αλλού άμεσα και αλλού έμμεσα, και φυσικά δεν τον ξέχασαν ποτέ. Γιατί αυτός είναι ο δικός τους τρόπος. Ξέρουν πως με τον ίδιο αυτό τρόπο μονάχα μπορούν.

Και πως έτσι πάλι θα νικήσουν!

Την Πέμπτη 16 Ιούλη πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση και πορεία των κατοίκων του Παλαιού Λιμεναρχείου Βόλου με πρωτοβουλία του Εξωραϊστικού Συλλόγου και της Επιτροπής Αγώνα, στην πλατεία των Παλαιών του Βόλου. Μετά τη συγκέντρωση, όπου μίλησε ο πρόεδρος του συλλόγου, μια γυναίκα της γειτονιάς, κρατώντας το παιδί της αγκαλιά, απευθύνθηκς στους συγκεντρωμένους λέγοντας «να αγωνιστούμε για τα παιδιά μας, αυτά είναι τα πιο μεγάλα θύματα της ρύπανσης στη γειτονιά μας». Στην πορεία που ακολούθησε μέσα στους δρόμους της περιοχής, ο κόσμος κατευθύνθηκε στην κεντρική εμπορική πύλη του λιμανιού που την απέκλεισε για πάνω από μία ώρα, διακόπτοντας έτσι τη μεταφορά όλων των ρυπογόνων ουσιών που τους πνίγουν. Τα δεκάδες φορτηγά που αποκλείστηκαν μέσα και έξω από το λιμάνι ήταν μια εικόνα που έδινε να καταλάβει σε όποιον δεν ήξερε το μέγεθος του προβλήματος. Πάνω από όλα όμως οι χιλιάδες τόνοι σκραπ (παλιοσίδερα) που είναι αραδιασμένοι στην προβλήτα του λιμανιού, λίγα μόλις μέτρα από τα σπίτια της γειτονιάς, είναι μια εφιαλτική εικόνα αυτού που ζουν όχι μόνο οι κάτοικοι της γειτονιάς αλλά και όλος ο κόσμος στην πόλη του Βόλου.

Οι κάτοικοι είναι αποκλεισμένοι στα σπίτια τους τα οποία, όπως και να τα προφυλάξουν, γεμίζουν σιδερόσκονη, με καταστρεπτικές συνέπειες για την υγεία των ίδιων και τη ζωή τους. Το βασικό αίτημα των κατοίκων είναι να παρθούν άμεσα μέτρα και να σταματήσει η χύμα φορτοεκφόρτωση όλων των υλικών (σκραπ, πετ-κοκ, ανθρακίτης, σιδηρομαγγάνιο, σιτηρά κ.ά.). Το αίτημα αυτό των κατοίκων προσκρούει στα συμφέροντα των βιομηχανιών που θέλουν με το μικρότερο κόστος να μεταφέρονται τα υλικά, αδιαφορώντας για τη ρύπανση που προξενούν, αδιαφορώντας για το θάνατο που σκορπίζουν στην πόλη του Βόλου.

Ο ξεσηκωμός των κατοίκων του Παλαιού Λιμεναρχείου δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία, αλλά αποτέλεσμα επίπονης δουλειάς των μελών του Εξωραϊστικού Συλλόγου, που αφού μπούχτισαν από υποσχέσεις των «αρμοδίων» αποφάσισαν ότι μόνο με τις αγωνιστικές κινητοποιήσεις μπορούν να λυθούν τα ζητήματα. Αυτό κάθε μέρα που περνάει ριζώνει σε όλη τη γειτονιά. Η δημιουργία της Επιτροπής Αγώνα με τη συμμετοχή δημοτικών κινήσεων, του συλλόγου γονέων και άλλων φορέων αποτέλεσε ένα παραπέρα βήμα για την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων σε αγωνιστική κατεύθυνση. Αυτό όμως που καθόρισε το χαρακτήρα των κινητοποιήσεων ήταν η ίδια η συμμετοχή του κόσμου της γειτονιάς, που μέσα από μαζικές λαϊκές συνελεύσεις και συσκέψεις έχει πάρει την υπόθεση στα χέρια του.

Στον αγώνα τους οι κάτοικοι της γειτονιάς έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι «αρμόδιοι», τόσο οι τοπικοί όσο και οι κυβερνητικοί, μοναδική τους έννοια έχουν να μην αλλάξουν τίποτα στη λειτουργία του λιμανιού μπας και θίξουν τα συμφέροντα των βιομηχάνων και μειώσουν τα κέρδη τους. Ετσι, αυτό που κάνουν όλο αυτό το διάστημα είναι «συσκέψεις» και λόγια του αέρα, ενώ με κάποια πρόστιμα (που δεν θα πληρωθούν ποτέ) κάνουν ότι δήθεν θέλουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

Συζητήσαμε με τον πρόεδρο Ζήση Περσουφλιώτη και την αντιπρόεδρο Μαρία Κουγιομτζόγλου του Εξωραϊστικού Συλλόγου για την κατάσταση στη γειτονιά, το πρόβλημα της ρύπανσης και τις συνέπειες στην υγεία και τη ζωή των κατοίκων, αλλά και για τους αγώνες που απαιτούνται.

Τι συμβαίνει αυτή την περίοδο στο λιμάνι του Βόλου και τι επιπτώσεις έχει στη γειτονιά σας;

Ζήσης:  Η κατάσταση στο λιμάνι έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Αυτή τη στιγμή στην προβλήτα είναι 25.000 τόνοι σκραπ για τη Χαλυβουργία Θεσσαλίας και η φορτοεκφόρτωση από τα καράβια στα φορτηγά γίνεται σε 24ωρη βάση. Η ρύπανση και ο θόρυβος είναι τρομακτικός.

Μαρία: Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε από τη σκόνη που μπαίνει στα σπίτια μας. Δεν παίρνουν κανένα μέτρο στις φορτοεκφορτώσεις, για να γίνονται πιο γρήγορα και να μην τους κοστίζουν.Αν δεν το ζήσεις, δεν μπορείς να το καταλάβεις.

Ζήσης: Εκτός από σκραπ, από το λιμάνι διακινούνται πετ-κοκ, ανθρακίτης, λιπάσματα, σιδηρομαγγάνιο, σιτηρά από τα σιλό μετά από απεντομώσεις με το επικίνδυνο αέριο φουστοξίνη και παλιούς απορροφητήρες του ’60 που δημιουργούν μεγάλη ρύπανση από το άγανο που διαχέεται στον αέρα, το οποίο δεν μένει μόνο στη γειτονιά αλλά απλώνεται σε όλη την πόλη.

Μαρία: Η γειτονιά μας πληρώνει με τη ζωή της το βρόμικο αέρα που αναπνέουμε καθημερινά. Τα τελευταία 15 χρόνια έχουμε 45 θανάτους από καρκίνο και αυτή την περίοδο άλλοι δέκα γείτονές μας έχουν προσβληθεί.

Ζήσης: Εκτός από τους καρκίνους, θερίζουν τα αναπνευστικά και οι καρδιοπάθειες. Μας έχουν καταδικάσει σε θάνατο για τα συμφέροντά τους.

Από πότε ξεκινάει το πρόβλημα;

Ζήσης: Τα προβλήματα υπάρχουν από την αρχή της δεκαετίας του ’80, αλλά τα τελευταία δέκα χρόνια η κατάσταση έχει γίνει αφόρητη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε με αυτές τις συνθήκες.

Μαρία: Η γειτονιά μας είναι άνθρωποι του μεροκάματου. Είναι από τις πιο παλιές συνοικίες του Βόλου και δημιουργήθηκε από τους πρόσφυγες παππούδες μας μετά το 1922. Το λιμάνι μάς βρήκε εδώ μετά τις επεκτάσεις που έκαναν στην πρώτη προβλήτα τη δεκαετία ’60-70 και τη δεύτερη από το 1970 ως το 1984.

Ζήσης: Αν ζούσαν κάποιοι από τους αρμόδιους στη γειτονιά μας, ή θα είχαν φύγει ή θα είχαν λύσει το πρόβλημα. Βλέπεις, εδώ ζούμε άνθρωποι του μεροκάματου και δεν έχουμε καμιά αξία γι’ αυτούς. Ομως εμείς δεν έχουμε πού αλλού να πάμε, μεροκαματιάρηδες άνθρωποι δεν μπορούμε να φύγουμε από εδώ για να γλιτώσουμε εμείς και τα παιδιά μας. Δεν θα τους κάνουμε όμως τη χάρη, θα μείνουμε στα σπίτια μας και θα συνεχίσουμε τους αγώνες μας.

Από πότε έχουν ξεκινήσει οι αγώνες;

Μαρία: Το 1976 φτιάχτηκε ο Εξωραϊστικός Σύλλογος. Από τότε έχουν ξεκινήσει οι κάτοικοι της γειτονιάς να αγωνίζονται για καλύτερες συνθήκες και εμείς σήμερα συνεχίζουμε,

Ζήσης: Ο σύλλογος έστελνε διαμαρτυρίες στους τοπικούς άρχοντες, στους βουλευτές, πήγαμε ακόμα και στον εισαγγελέα, αλλά τι τα θέλεις, «στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα». Από το 2006 που φτιάξαμε την Επιτροπή Αγώνα και συμμετείχε και άλλος κόσμος, φορείς και κινήσεις από την πόλη του Βόλου, πήραν άλλη κατεύθυνση τα πράγματα. Σταματήσαμε να παρακαλάμε και αρχίσαμε να απαιτούμε το δικαίωμά μας για καθαρό αέρα, θέλουμε να ζήσουμε. Από τότε κάναμε μεγάλες λαϊκές συνελεύσεις στο Δημαρχείο και στο σχολείο της γειτονιάς και κινητοποιήσεις μέσα στην πόλη του Βόλου για να μάθει ο κόσμος ότι το πρόβλημα του Παλιού Λιμεναρχείου είναι και δικό του πρόβλημα.

Μαρία: Οσο πιο πολύς κόσμος συνειδητοποιήσει ότι οι γειτονιές δεν έχουν «σύνορα» στη ρύπανση, τότε θα έχουμε ένα μεγάλο κίνημα στην πόλη, όλοι πρέπει να βοηθήσουμε γι’ αυτό.

Ποια είναι η στάση των αρμοδίων;

Μαρία: Πλήρης αδιαφορία! Δεν τους ενδιαφέρει ούτε η υγεία ούτε η ζωή, η δική μας και πολύ περισσότερο των παιδιών μας.

Ζήσης: Εχουν μία περιβαλλοντική μελέτη εδώ και δύο χρόνια που «την πάνε και τη φέρνουν» ανάμεσα στη διοίκηση του Οργανισμού Λιμένος Βόλου και του Υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ γιατί διαπιστώνουν συνέχεια «ελλείψεις», αλλά όλο αυτό το διάστημα η ασυδοσία στο λιμάνι δεν περιγράφεται. Τα φορτηγά κινούνται με μεγάλες ταχύτητες και ξεσκέπαστα, οι φορτοεκφορτώσεις γίνονται χωρίς κανένα προστατευτικό μέτρο και σκορπίζουν στον αέρα όλες τις επικίνδυνες ουσίες και τη σκόνη.

Μαρία: Μέτρα μπορούν να πάρουν, αλλά δεν θέλουν. Για παράδειγμα, μετά από κάθε μεγάλη μας κινητοποίηση, βάζουν σκούπες, καταβρέχουν το σκραπ για να μη σηκώνεται σκόνη, σκεπάζουν τα φορτηγά και έτσι μειώνεται κάπως το πρόβλημα, μετά όμως από λίγο καιρό πάλι τα ίδια. Η διοίκηση του ΟΛΒ δεν θέλει να πάρει κανένα μέτρο και κανένας άλλος αρμόδιος δεν επεμβαίνει ουσιαστικά.

Μπορούμε να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα από τους μέχρι τώρα αγώνες; Υπήρξαν κάποιες νίκες ; Θα έχει ο αγώνας σας συνέχεια;

Μαρία: Είναι μεγάλο κέρδος που εκτός από εμάς και άλλοι Βολιώτες κινητοποιούνται, έχουμε φτιάξει την Επιτροπή Αγώνα και το ζήτημα έχει πάρει διαστάσεις, δεν μπορούν να το «θάψουν», δεν μπορούν να κάνουν ότι δεν υπάρχουμε.

Ζήσης: Κέρδος από τους αγώνες είχαμε: τους αναγκάσαμε να μεταφέρουν τη γεφυροπλάστιγγα, που ήταν 20 μέτρα από τα σπίτια μας και κάθε μέρα περνούσαν από εκεί φορτωμένα εκατοντάδες φορτηγά. Οι αγώνες μας είναι ο μοναδικός τρόπος να τους αναγκάσουν να πάρουν μέτρα.

Μαρία: Οι αγώνες μας πρέπει να γίνουν πιο δυναμικοί, δεν υπάρχει τίποτα άλλο.

Ποιες είναι οι διαθέσεις του κόσμου της γειτονιάς;

Ζήσης: Την Πέμπτη 16 Ιούλη που κλείσαμε την εμπορική πύλη ο κόσμος έκφρασε την αγανάκτησή του και φώναζε το σύνθημα «αέρα, αέρα καθαρό και όχι μολυσμένο και ανθυγιεινό». Ακόμα φωνάζαμε έξω από την πύλη «δεν πάμε πουθενά, δεν φεύγουμε από εδώ, έχουμε δικαίωμα σε αέρα καθαρό». Αυτές είναι οι διαθέσεις μας, έτσι θα προχωρήσουμε.

Μαρία: Οι γυναίκες της γειτονιάς είναι αυτές που συμμετέχουν πιο πολύ στις κινητοποιήσεις γιατί ζουν περισσότερο στη γειτονιά, βλέπουν τη ρύπανση να δημιουργεί αναπνευστικά προβλήματα στα παιδιά, τρέχουν να συμπαρασταθούν σε αυτούς που έχουν αρρωστήσει και να τους δώσουν κουράγιο, βλέπουμε τα σπίτια μας να γίνονται μαύρα από τη βρόμα και τη σκόνη.

Στο τέλος της συζήτησης, η Μαρία και ο Ζήσης θέλησαν να τονίσουν τα παρακάτω:

Μαρία: Δεν θέλουμε να κλείσει το λιμάνι, θέλουμε να πάρουν μέτρα. Προσπαθούν εμάς τους κατοίκους της γειτονιάς και τους λιμενεργάτες να μας φέρουν σε κόντρα. Αλλά είμαστε στην ίδια μοίρα.

Ζήσης: Δεν θα υποκύψουμε στα ψεύτικα διλήμματα «τι θέλετε, να κλείσετε το λιμάνι;», «να χάσει ο κόσμος τη δουλειά του;». Θα συνεχίσουμε τις διαμαρτυρίες μας και τους αγώνες μας γιατί θέλουμε να ζήσουμε.

Τους χαιρετήσαμε και δώσαμε «ραντεβού» στις επόμενες κινητοποιήσεις.

Φτώχεια, εξαθλίωση, απόγνωση, οργή!

Ένας χρόνος πέρασε από τον εφιαλτικό Αύγουστο του 2007 που κατακάηκε η μισή Ελλάδα. Πάνω από 70 οι νεκροί, περίπου 100.000 οι πυρόπληκτοι. Κάηκαν ολοσχερώς ή μερικώς 120 χωριά, καθώς και 2,5 εκατομμύρια στρέμματα δάσους και 400.000 στρέμματα αγροτικής γης (πάνω από 4,5 εκατομμύρια ελαιόδεντρα). Στην Πελοπόννησο, 1.772.654 στρέμματα καμένων εκτάσεων, από τα οποία 55% (975.180) ήταν δάση και φυσικές εκτάσεις, 41% (781.043) γεωργικές καλλιέργειες και 1% (16.432) τεχνητές επιφάνειες (οικισμοί, δρόμοι, γήπεδα, κ.λπ.).

Ποτάμι τα κροκοδείλια δάκρυα των εκπροσώπων της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ. Με το τσουβάλι οι υποσχέσεις για αποκατάσταση και αποζημιώσεις. Και τα περίφημα τριχίλιαρα, βέβαια, «για τις πρώτες ανάγκες», όπως έλεγαν.

Η ουσία παραμένει ότι ένα χρόνο μετά την καταστροφή χιλιάδες άνθρωποι στην Πελοπόννησο και στην Εύβοια εξακολουθούν να ζουν σε λυόμενα, να μην έχουν δουλειά, να υφίστανται τους εξευτελισμούς της κρατικής γραφειοκρατίας και τις απανωτές αναιρέσεις των υποσχέσεων που τους έδωσαν τότε οι πολιτικάντηδες (ας όψονται οι εκλογές…).

Το περίφημο Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, στο οποίο πρόεδρος είναι ο Μολυβιάτης, μάζεψε κοντά στα 200 εκατομμύρια ευρώ από τις εισφορές 92.000 δωρητών. Από τα λεφτά αυτά, τα 4/5 παραμένουν σήμερα αδιάθετα. Ο ίδιος ο Μολυβιάτης, παρουσιάζοντας τον απολογισμό του Ταμείου, είπε πως σήμερα χτίζονται ή επισκευάζονται με λεφτά του Ταμείου 397 σπίτια σε σύνολο 1488 που καταστράφηκαν ολικώς ή μερικώς και εκτίμησε ως θετικό τον απολογισμό αυτό, γιατί, παρότι υπάρχουν καθυστερήσεις, δεν μπορούσαν να γίνουν περισσότερα σε ένα μόνο χρόνο. Είναι ο ίδιος, βέβαια, που, όταν ανέλαβε πέρυσι το Ταμείο και άρχισε να μαζεύει λεφτά, δήλωνε ότι στόχος είναι σε ένα χρόνο να ανοικοδομηθούν όλα τα σπίτια που κάηκαν!

Οι επιδοτήσεις, βέβαια, για να ξαναχτιστούν τα καμένα σπίτια φτάνουν τα 750 ευρώ ανά τετραγωνικό, όταν το ελάχιστο κόστος της οικοδομής είναι 1.100 ευρώ ανά τετραγωνικό. Επιπλέον, η επιδότηση δεν καλύπτει τα έξοδα κατεδάφισης και την έκδοση της άδειας.

Η βοήθεια απ’ έξω …είναι ακόμα έξω! Περίπου 90 εκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ, τα οποία, όμως, ακόμα δεν έχουν περάσει τα σύνορα της Ελλάδας!

Οι γεωπόνοι του ΕΛΓΑ ακόμα μέχρι σήμερα καταγράφουν τις ζημιές των αγροτών! Οπότε καταλαβαίνει κανείς πότε θα έρθουν οι αποζημιώσεις… Σημειωτέον ότι ο ίδιος ο Καραμανλής είχε δηλώσει ότι θα καταβληθεί το 60% από το χαμένο εισόδημα κάθε αγρότη, πράγμα που, φυσικά, δεν έχει γίνει. Ενώ οι δωρεάν ζωοτροφές στους κτηνοτρόφους κόπηκαν από το Φεβρουάριο και οι αγροφύλακες τους απαγορεύουν την ελεύθερη βοσκή.

Η Ολυμπία είναι η μόνη περιοχή στην οποία έχει γίνει αναδάσωση (για προφανείς λόγους), ενώ στο δάσος του Καϊάφα ακόμα δεν έχουν κοπεί τα καμένα δέντρα. Μάλιστα στα τέλη Ιουλίου μπήκαν βαριά και ερπυστριοφόρα οχήματα για εργασίες στην περιοχή, τα οποία καταστρέφουν τη φυσική αναγέννηση του τοπίου, με αποτέλεσμα να υπάρξουν αντιδράσεις και οι εργασίες να σταματήσουν.

Η εικόνα αυτή ήταν, δυστυχώς, αναμενόμενη. Όχι μόνο λόγω της ανικανότητας του κρατικού μηχανισμού (που κι αυτή υπάρχει) αλλά, κυρίως, επειδή το κράτος είχε ήδη αποφασίσει ότι δε σκοπεύει να αποζημιώσει τους πυρόπληκτους, αλλά μόνο να δώσει πέντε ψίχουλα για να λέει ότι κάτι έκανε.

Από εκεί και πέρα, το τι θα γίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, το περιβάλλον και οι καλλιέργειες ήταν επίσης, ουσιαστικά, προαποφασισμένο. Γιατί είναι δεδομένη και προαποφασισμένη η κατεύθυνση του συστήματος να αλλάξει τη χρήση της γης, να την κάνει τουριστικά θέρετρα, αυτοκινητόδρομους και κάθε τι από το οποίο θα μπορεί το κεφάλαιο να κερδίζει.

Για του λόγου το αληθές, δεν είναι τυχαίο ότι πλάι στις υποσχέσεις, που ακόμα δίνονται, για αποκατάσταση και αποζημιώσεις, υπάρχουν τα σχέδια για την ανάπτυξη της περιοχής, τα οποία αφενός προϋπολογίζονται σε πολλαπλάσια ποσά από τη βοήθεια στους πυρόπληκτους (για 1 δισ. ευρώ σε έργα αποκατάστασης και ανάπτυξης των πυρόπληκτων περιοχών μίλησε ο Μολυβιάτης) και αφετέρου (ω του θαύματος!) δεν αφορούν την επιστροφή στην οικονομία που καταστράφηκε (γεωργία, κτηνοτροφία), αλλά στις υποδομές και τον τουρισμό!

Ετσι, ο κατά τ’ άλλα προστατευόμενος από το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 Καϊάφας προορίζεται για τουριστικό θέρετρο, στην Ολυμπία σχεδιάζονται επενδύσεις για συνολικότερη αξιοποίηση του χώρου, ενώ ο δήμαρχος του Πύργου γκρινιάζει που δεν προχωράνε τα μεγάλα έργα στην περιοχή και που το λιμάνι στο Κατάκολο δεν αναβαθμίζεται! Και, προφανώς, έπεται συνέχεια…

Στη λογική αυτή, δεν είναι τυχαία ούτε η …ανθρωπιστική παρουσία των Κυπρίων, ούτε οι πρωτοβουλίες μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων. Δρυός πεσούσης, πας ανήρ ξυλεύετο…

Για ακόμα μια φορά, λοιπόν, το κέρδος μπαίνει πάνω από τις ζωές των ανθρώπων. Οι πυρόπληκτοι ακολουθούν τη μοίρα των σεισμόπληκτων, των πλημμυρόπληκτων και όλων εκείνων τους οποίους όχι η φύση, αλλά το σύστημα της εκμετάλλευσης καταδίκασε στην εξαθλίωση και την ανέχεια.

Στο χρόνο που πέρασε η κυβέρνηση της ΝΔ, συνεπικουρούμενη και από το ΠΑΣΟΚ, εξαπέλυσε ένα νέο γύρο επίθεσης στα δικαιώματα του λαού και της νεολαίας, με αποκορύφωμα το ασφαλιστικό. Το κεφάλαιο, με αέρα στα πανιά του, ληστεύει το λαϊκό εισόδημα μέχρι τελευταίας σταγόνας και καταδικάζει τους εργαζόμενους στη φτώχεια και την ανεργία. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα θα ήταν, πραγματικά, αφέλεια να πίστευε κανείς ότι το κράτος θα αναλάμβανε να ξαναστήσει τις ζωές των πυρόπληκτων.

Η λύση, επομένως, δε μπορεί να έρθει από τα κόμματα του κεφαλαίου. Μπορεί να έρθει μόνο από τους αγώνες. Τους ίδιους αγώνες που αφορούν όλους μας. Γιατί ο αγώνας για το δικαίωμα των πυρόπληκτων στη ζωή είναι ο ίδιος με τον αγώνα για αυξήσεις που πρέπει να κάνουν οι εργαζόμενοι απέναντι στην ακρίβεια, είναι ο ίδιος με τον αγώνα όλου του λαού ενάντια στο τσάκισμα των ασφαλιστικών του δικαιωμάτων.

Είναι ο αγώνας ενάντια στους πολύ λίγους που θησαυρίζουν όλο και περισσότερο σε βάρος των πάρα πολλών. Ο αγώνας ενάντια στη λογική και την πολιτική του κέρδους, ο αγώνας για την υπεράσπιση στοιχειωδών κατακτήσεων και δικαιωμάτων μας.

Είναι απαίτηση όλου του λαού και όχι μόνο των πυρόπληκτων άμεσα να δοθούν όλες οι αποζημιώσεις, να ξαναχτιστούν τα καμένα σπίτια, να αναπληρωθεί το χαμένο γεωργικό και κτηνοτροφικό κεφάλαιο, να γίνουν αναδασώσεις. Η μόνη ανάπτυξη που μπορεί να βελτιώσει τη ζωή αυτών των ανθρώπων είναι αυτή που είχαν πριν τις φωτιές και όχι αυτή που σχεδιάζουν τα αρπακτικά του κράτους και του κεφαλαίου.

H Θίσβη είναι ένας δήμος 4.500 περίπου κατοίκων, 30 χλμ. βορειοδυτικά της Θήβας, με παραλίες στον Κορινθιακό, στις παρυφές του Ελικώνα.

Η σύνθεση των χωριών είναι κατά βάση αγροτική, κτηνοτροφική και λίγο τουριστική. Από τα τέλη του ’70 λόγω εσωτερικής μετανάστευσης ο πληθυσμός ελαττώθηκε κατά πολύ, αλλά σχεδόν τετραπλασιάζεται το καλοκαίρι. Εδώ να προσθέσουμε πολλούς Ελληνοαμερικάνους που μετανάστευσαν μετά το ολοκληρωτικό κάψιμο 3 χωριών του δήμου στην Κατοχή. Πρόκειται για χωριά στα οποία δεν υπάρχει εν γένει μεγάλη ιδιοκτησία, αλλά δεν θα χαρακτηρίζονταν και ως ιδιαίτερα φτωχά.

Υπάρχει μια προϊστορία ανάπτυξης στην περιοχή για την οποία η πλειοψηφία των κατοίκων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό. Το ’87 σχεδιαζόταν η εγκατάσταση εργοστασίου αλουμίνας και προωθήθηκε με τυμπανοκρουσίες η αναγκαστική απαλλοτρίωση χωραφιών σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Για λόγους πολιτικής πελατείας το ΠΑΣΟΚ ακριβοπλήρωσε τους αγρότες που πούλησαν τη γη τους για ένα «εθνικό έργο», όπως προβλήθηκε. Το συγκεκριμένο έργο δεν έγινε ποτέ, η έκταση όμως που ανήκε στην ΕΤΒΑ επανακαλλιεργήθηκε από τους κατοίκους, αλλά το 2001 μετατράπηκε σε ΒΙΠΕ, δηλαδή μια από τις λίγες θεσμοθετημένες βιομηχανικές περιοχές της Ελλάδας.

Τότε δεν είχε γίνει αντιληπτό ότι η Θίσβη προοριζόταν για βιομηχανική περιοχή μεγάλης κλίμακας, αφού αποτελεί προνομιακό χώρο για κράτος και κεφάλαιο λόγω της γειτνίασής της με την Αθήνα, μειωμένης έως μηδενικής αντίστασης από την πλευρά των ντόπιων και ανυπαρξίας άλλου σχεδιασμού από την πλευρά του κράτους: γι’ αυτούς δεν παρουσιάζει αρχαιολογικό, τουριστικό ή άλλο ενδιαφέρον.

Ο τωρινός και μελλοντικός καπιταλιστικός σχεδιασμός στην περιοχή είναι τεράστιος:

1) Η ΒΙΠΕ λειτουργεί με πλήθος ελλείψεων και παρανομιών ακόμα και σύμφωνα με τους δικούς τους κανόνες: από ρυμοτομικές ελλείψεις, ελλείψεις περιβαλλοντικών μελετών, έργων υποδομής, διαχείρισης αποβλήτων.

2) Στεγάζει από το 2001 τη Σωληνουργεία Κορίνθου του ομίλου Στασινόπουλου, αυτή που έκλεισε στην Κόρινθο αφήνοντας πίσω της 6 νεκρούς εργάτες. Από τους 500 εργαζομένους της οι 200 περίπου είναι Πακιστανοί με ή χωρίς χαρτιά, με δουλέμπορους να τους πηγαινοφέρνουν και 35 ευρώ μεροκάματο χωρίς ένσημα. Διέδιδε παλαιότερα ότι δεν παρήγαγε απόβλητα(!), τη στιγμή που τα εναπόθετε στην παρακείμενη παράνομη χωματερή του δήμου, ενώ τώρα ισχυρίζονται ότι μεταφέρονται «κάπου».

3) Υπάρχει λιμάνι που φτιάχτηκε δίπλα σε αρχαιολογικό χώρο μέσα σ’ έναν κλειστό κόλπο, που με τη σειρά του βρίσκεται στον κλειστό Κορινθιακό Κόλπο –κάτι που κάνει τις επιπτώσεις θαλάσσιας μόλυνσης καταστροφικές και αμετάκλητες. Παραχωρήθηκε για χρήση κατά προτεραιότητα στον όμιλο Στασινόπουλου (εκτός από τη Σωληνουργεία Κορίνθου το χρησιμοποιούν οι Ελβάλ και Χαλκόρ, δύο από τις πιο ρυπογόνες βιομηχανίες των Οινοφύτων, υπεύθυνες για τη χρόνια δηλητηρίαση των κατοίκων εκεί και όχι μόνο, τις οποίες σχεδιάζουν να τις μεταφέρουν στη Θίσβη). Το λιμάνι δεν έχει άδεια παρ’ ότι ακόμα και το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας έχει επανειλημμένως ζητήσει να βγάλουν και καμιά υποδομή διαχείρισης αποβλήτων. Σύμφωνα με τα τωρινά τους σχέδια μάλιστα θέλουν να το μετατρέψουν σε εμπορικό όπου θα διακινείται ένας τεράστιος όγκος εμπορευμάτων.

4) Κατασκευάζεται δρόμος ταχείας κυκλοφορίας με 4 λωρίδες που θα ξεκινά από τη ΒΙΠΕ, θα διέρχεται μέσα από τα χωράφια και θα καταλήγει στα Οινόφυτα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο της περιφέρειας της Στερεάς Ελλάδας. Ουσιαστικά ο δρόμος μαζί με το λιμάνι, αν τα αφήσουμε να ολοκληρωθούν, θα εξασφαλίσουν την παγίωση της βιομηχανικής περιοχής. Ηδη κατά μήκος του στήνονται βιοτεχνίες, νέες επιχειρήσεις και ξεπουλιούνται τα χωράφια όσο όσο.

5) Mέσα στο σχεδιασμό τους υπάρχει ακόμα εμπορική σιδηροδρομική γραμμή Οινοφύτων - Θίσβης.

6) Το χειρότερο όλων είναι αυτό που τώρα άρχισε να κατασκευάζεται, το εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας 420 ΜW, της κοινοπραξίας Edison-EΛΛ.ΠΕ. Στο πλαίσιο της απόφασης «απελευθέρωσης» της ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή ιδιωτικοποίησής της εντός της ενιαίας αγοράς της Ευρώπης, προωθείται ο διαχωρισμός της παραγωγής από την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κάθε ιδιώτης δηλαδή μπορεί να στήνει το δικό του εργοστάσιο. Πρόκειται για κολοσσούς και όχι μικρομεσαίους: η ιταλική Edison, ο Μπόμπολας, ο Στασινόπουλος. Θα λειτουργεί με φυσικό αέριο, κάτι που σημαίνει ότι θα είναι ελάχιστα λιγότερο ρυπογόνο από αυτά του λιγνίτη. Οι ρύποι που θα εκπέμπονται θα περιέχουν διοξείδιο του άνθρακα, μονοξείδιο του αζώτου και οξείδια του θείου. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι ελλιπέστατη, με στοιχεία άλλης περιοχής και όχι της Θίσβης.

7) Τα διάσπαρτα αιολικά πάρκα στις γύρω περιοχές του δήμου είναι το τελευταίο από τον όλο σχεδιασμό. Το ζήτημα της αιολικής ενέργειας μπαίνει τεχνηέντως εκβιαστικά: αν δεν είσαι υπέρ, τότε σημαίνει ότι είσαι υπέρ της μόλυνσης από ορυκτά καύσιμα. Είναι η πρώτη φορά που οι καπιταλιστές χρησιμοποιούν ένα οικολογικό άλλοθι τόσο έντονα, εκμεταλλευόμενοι ακόμα και κινηματική λογική, τις οικολογικές ευαισθησίες του κόσμου, για να προωθήσουν την ιδέα του «πράσινου καπιταλισμού». Το ζήτημα της ενέργειας, όπως και κάθε άλλο άλλωστε, δεν είναι τεχνικό, αλλά πρωτίστως πολιτικό. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι ποιος κερδίζει είτε με συμβατικά εργοστάσια είτε με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Στο Δήμο Θίσβης έχουν δοθεί 3 άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα και εκκρεμούν 22 νέες αιτήσεις.

Γενικά στη Βοιωτία σχεδιάζεται μια υπερσυσσώρευση ενεργειακής παραγωγής. Προορίζεται να γίνει το ενεργειακό κέντρο της Ελλάδας (τη στιγμή που σύμφωνα με τον κρατικό χωροταξικό σχεδιασμό η Θεσσαλία, π.χ., θα αποτελεί την καρδιά της καπιταλιστικής αγροτικής παραγωγής –βλ. εκτροπή Αχελώου– και η Κρήτη και η Πελοπόννησος «κυριλοποιημένες λουτροπόλεις» –βλ. το παρανάλωμα της Ηλείας). Προβλέπεται να παράγεται το 10% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από αιολική ενέργεια και το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από συμβατικά θερμοηλεκτρικά.

Συνολικά στη Βοιωτία θα γίνουν 11 θερμοηλεκτρικά εργοστάσια με φυσικό αέριο και 4 με λιθάνθρακα στην ευρύτερη περιοχή. Στην όλη εφιαλτική εικόνα να προσθέσουμε τους απαραίτητους πυλώνες μεταφοράς υψηλής και υπερυψηλής τάσης που θα διαπερνούν τη Βοιωτία, η κατασκευή των οποίων συνεπάγεται καταστροφή δασών και δασικών εκτάσεων. Παρεμπιπτόντως, η πυρκαγιά τον περασμένο Ιούλιο στον Ελικώνα εντελώς «συμπτωματικά» μπήκε σε περιοχή που προορίζεται για αιολικό πάρκο.

Κάπως έτσι σκιαγραφείται το τοπίο της επέλασης των επενδυτών στο νομό και στο Δήμο Θίσβης συγκεκριμένα. Η αντίδραση σε αυτά προέρχεται από μια κίνηση ατόμων, ως επί το πλείστον Αθηναίων, κάτι που τους κάνει μεν να είναι καλύτεροι γνώστες των «αγαθών» της ανάπτυξης, έχοντάς τα γνωρίσει από κοντά, αλλά από την άλλη δυσχεραίνει την επικοινωνία με τους ντόπιους. Σε αυτούς να προσθέσουμε μια μικρή μερίδα παραθεριστών που δεν κατάγονται καν από την περιοχή, καθώς και αρκετούς Ελληνοαμερικάνους, συνταξιούχους κυρίως, πρώην βιομηχανικούς εργάτες σε κάποια φάση της ζωής τους στις ΗΠΑ, που γυρνώντας στο ειδυλλιακό, όπως φαντάζονταν, χωριό τους, αντικρίζουν ένα νέο Ντιτρόιτ. Στη Βοιωτία γενικότερα έχει δημιουργηθεί ένα ευρύτερο σχήμα, η Συμπαράταξη Βοιωτών για το Περιβάλλον, που συντονίζει τις δράσεις των τοπικών επιτροπών προσπαθώντας ν’ αποκτήσει χαρακτηριστικά κινήματος, με τις όποιες αδυναμίες, έχοντας στο ενεργητικό της αρκετές κινητοποιήσεις, στη Βοιωτία κυρίως.

Είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για μια άνιση μάχη. Οσοι αντιστεκόμαστε, τα βάζουμε με κολοσσούς. Σε αυτό όμως προστίθεται και η άγνοια ή αδιαφορία πολλών ντόπιων αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ιδεολογία της ανάπτυξης που έχει κυριεύσει τα μυαλά των περισσότερων. Αυτή πολύ απλά εξισώνεται με φράγκα. Υπάρχει μια επαρχιώτικη βουλιμία που απαιτεί ανάπτυξη με κάθε κόστος, ακόμα και αν αυτό σημαίνει μόλυνση και καταστροφή. Για μια μικρή μερίδα που ήδη κάνει μπίζνες με το υπάρχον εργοστάσιο, τα συμφέροντα είναι προφανή. Κάποιοι άλλοι υπερασπίζονται τις θέσεις εργασίας τους και λίγοι φτάνουν σε ακραία σημεία ταύτισης με τα αφεντικά τους. (Χαρακτηριστικά, σε μια συζήτηση, εργαζόμενος της Σωληνουργείας μου δήλωσε ότι, προφανώς, για το «εργατικό ατύχημα» της Κορίνθου υπεύθυνοι ήταν οι ίδιοι οι εργάτες). Γενικά, κυριαρχεί η επίκληση του προβλήματος της ανεργίας και είναι συχνή η κατηγορία εναντίον όσων αντιδρούν ως «βολεμένων οικολόγων» που αδιαφορούν για την ανάπτυξη του τόπου. Το επιχείρημα της ανεργίας είναι φυσικά σοβαρό, ακόμα και αν συχνά αποδεικνύεται έωλο (στο εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας οι θέσεις εργασίας θα είναι εξαιρετικά περιορισμένες και θα απασχολούνται εξειδικευμένοι εργαζόμενοι, άρα ελάχιστα αφορά τους ντόπιους). Ουσιαστικά ερχόμαστε αντιμέτωποι με κοινωνικά ζητήματα, ζητήματα κοινωνικών σχέσεων εντός του καπιταλισμού, που υπερβαίνουν τα στενά όρια της οικολογίας.

Ο ρόλος της δημοτικής εξουσίας ήταν και είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην ευόδωση του όλου σχεδιασμού ερημοποίησης της περιοχής και αρκετά ύπουλος. Ενώ φροντίζει να δίνει μια έξωθεν αγωνιστική μαρτυρία (κάποιες προσφυγές που θα εκδικαστούν χρόνια αργότερα, κορόνες ενάντια στα επικείμενα εργοστάσια), φροντίζει να μεσολαβεί στις προσλήψεις στη Σωληνουργεία και να προωθεί την άποψη ότι το μέλλον της περιοχής πρέπει να είναι αυτό των… Οινοφύτων. Αρκετοί ντόπιοι είναι εξαρτημένοι από τη δημοτική εξουσία, ιδιαίτερα οι μικρομαγαζάτορες, και δύσκολα παίρνουν θέση ανοιχτά. Αναμενόμενες ήταν, επίσης, οι απειλές και οι επιθέσεις σε μέλη της επιτροπής που προς το παρόν είναι φραστικές, «ενοχλήσεις» από μπάτσους κ.ά.

Ωστόσο έχουν καταφερθεί αρκετά πράγματα μέχρι τώρα, αν και σε καμιά περίπτωση δεν αντιστοιχούν στο μέγεθος των προβλημάτων και των απαιτήσεων του αγώνα. Πρώτα απ’ όλα, ενώ πριν κυριαρχούσε μια ηχηρή σιωπή ή και βροντερή επιδοκιμασία, τα αναπτυξιακά σχέδια τώρα αποτελούν ζήτημα. Κάποιοι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν πιο θαρρετά, το όλο ζήτημα κουβεντιάζεται. Απ’ την άλλη, σε μεγάλο βαθμό, η τοπική εξουσία έχει ξεγυμνωθεί και οι κριτικές εναντίον της έγιναν συχνότερες. Ωστόσο τόσο ο εγκλωβισμός στο ζήτημα της νομιμότητας όσο και ο τοπικισμός εξακολουθούν και αποτελούν μεγάλη εμπόδια. Παραμένει ανοικτό το στοίχημα αν τέτοιου είδους κινήσεις μπορούν να συνδέσουν τη λεηλασία και καταστροφή της φύσης με τη λεηλασία και καταστροφή της ίδιας μας της ζωής…

Κ.Μ.

Από την Επιτροπή Αγώνα Θίσβης

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο 602 φύλλο της Πρ. Σημαίας